Lessons X : Dùng Menu

Chương Mười – Dùng Menu

Tác giả: Sưu tầm    ZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZZ

Menu trong Windows là nơi tất cả các commands của một program được sắp xếp thứ tự theo từng loại để giúp ta dùng dễ dàng.
Có hai loại menu ta thường gặp: drop-down (thả xuống) menu và pop-up (hiện lên) menu. Ta dùng drop-down menu làm Menu chánh cho chương trình. Thông thường nó nằm ở phía trên chóp màn ảnh. Nằm dọc theo chiều ngang là Menu Bar, nếu ta click lên một command trong Menu Bar thì program sẽ thả xuống một menu với những MenuItems nằm dọc theo chiều thẳng đứng. Nếu ta click lên MenuItem nào có dấu hình tam giác nhỏ bên phải thì program sẽ popup một Menu như trong hình dưới đây (khi ta click Format | Make Same Size):

 

Main Menu

Ta dùng Menu Editor để tạo hoặc sữa một Menu cho program. Menu thuộc về một Form. Do đó, trước hết ta select một Form để làm việc với Designer của nó (chớ không phải code của Form). Kế đó ta dùng Menu Command Tools | Menu Editor hay click lên icon của Menu Editor trên Toolbar để làm cho Menu Editor hiện ra.

 

Đầu tiên có một vệt màu xanh nằm trong khung trắng của Menu Editor, nơi sẽ hiển thị Caption của Menu Command đầu tiên của Form. Khi ta đánh chữ &File vào Textbox Caption, nó cũng hiện ra trên vệt xanh nói trên. Kế đó, bạn có thể đánh tên của Menu Command vào Textbox Name. Dù ta cho Menu Command một tên nhưng ta ít khi dùng nó, trừ trường hợp muốn nó visible/invisible (hiện ra/biến mất). Bình thường ta dùng tên của MenuItems nhiều hơn.

 

Để có một Menu như trong hình dưới đây ta còn phải edit thêm vào các MenuItems Open, Save, Close và Exit.

 

Hình dưới đây cho thấy tất cả các MenuItems của Menu Command File đều nằm thụt qua bên phải với bốn dấu chấm (….) ở phía trước. Khi ta click dấu tên chỉ qua phải thì MenuItem ta đang Edit sẽ có thêm bốn dấu chấm, tức là thụt một bậc trong Menu (Nested).

 

Tương tự như vậy, khi ta click dấu tên chỉ qua trái thì MenuItem ta đang Edit sẽ mất bốn dấu chấm, tức là trồi một bậc trong Menu.

Nếu muốn cho User dùng Alt key để xử dụng Menu, bạn đánh thêm dấu & trước character bạn muốn trong menu Caption. Thí dụ Alt-F sẽ thả xuống Menu của Menu Command File.

Nếu bạn đặt cho MenuItem &Open tên mnuOpen, thì khi bạn Click lên Caption nó trên Form trong lúc thiết kế, VB6 IDE sẽ hiển thị cái vỏ của Sub mnuOpen_Click(), giống như Sub cmdButton_Click() của một CommandButton:

Private Sub mnuOpen_Click()
    MsgBox "You clicked mnuOpen"
End Sub

Trong thí dụ trên ta đánh thêm một Statement để hiển thị một message đơn giản “You clicked mnuOpen”. Bạn có thể đặt cho một MenuItem tên gì cũng được, nhưng người ta thường dùng prefix mnu để dễ phân biệt một menuItem Event với một CommandButton Event. Do đó, ta có những tên mnuFile, mnuOpen, mnuSave, mnuClose, mnuExit.

Cái gạch ngang giữa MenuItems Close và Exit được gọi là Menu Separator. Bạn có thể nhét một Menu Separator bằng cách cho Caption nó bằng dấu trừ ( – ).

Ngoài Alt key ta còn có thể cho User dùng Shortcut của menuItem. Để cho MenuItem một Shortcut, bạn chọn cho nó một Shortcut từ ComboBox Shortcut trong Menu Editor.
Trong hình dưới đây ta chọn Ctrl+O cho mnuOpen.

 
By default, menuItem được Enabled và Visible. Lúc thiết kế bạn có thể cho MenuItem giá trị khởi đầu của Enabled và Visible bằng cách dùng Checkboxes Enabled và Visible.

Trong khi chạy program (at runtime), bạn cũng có thể thay đổi các values Enabled và Visible như sau:

mnuSave.Enabled = False 
mnuOpen.Visible = False

Khi một MenuItem có Enabled=False thì nó bị mờ và user không dùng được.

Bạn dùng các dấu mũi tên chỉ lên và xuống để di chuyển MenuItem đã được selected lên và xuống trong danh sách các MenuItems. Bạn dùng button Delete để hủy bỏ MenuItem đã được selected, Insert để nhét một MenuItem mới ngay trên MenuItem đã được selected và Next để chọn MenuItem ngay dưới MenuItem đã được selected.

 

Pop-up Menu

Đối với User, đang khi làm việc với một Object trong Windows tiện nhất là ta có thể làm hiển thị Context Menu (Menu áp dụng cho đúng tình huống) bằng một Mouse click. Thông thường đó là Right Click và cái Context Menu còn được gọi là Pop-up Menu. Chính cái Pop-Up menu thật ra là Drop-down menu của một Menu Bar Command. Bình thường Menu Bar Command ấy có thể visible hay invisible (tàn hình).
Trong hình dưới đây, khi User Right click trên Form, mnuEdit sẽ hiện lên. Nếu bình thường bạn không muốn cho User dùng nó trong Main Menu thì bạn cho nó invisible:

 

Code làm cho Popup menu hiện lên được viết trong Event Mousedown của một Object mà tình cờ ở đây là của chính cái Form:

Private Sub Form_MouseDown(Button As Integer, Shift As Integer, X As Single, Y As Single) 
   ' Popup the Edit Menu if User clicked the Right Button of the Mouse
   If Button = vbRightButton Then 
      PopupMenu mnuEdit 
   End If 
End Sub

Ngay cả khi bạn muốn cho mnuEdit bình thường là invisible, bạn cũng nên để cho nó visible trong lúc đầu để tiện bỏ code vào dùng để xử lý Click Events của những MenuItems thuộc về mnuEdit như mnuCopy, mnuCut và mnuPaste.

Chứa menu Settings trong Registry

Giả tỉ program bạn cho User một Option WordWrap như dưới đây:

 

Bạn muốn Program nhớ Option mà User đã chọn, để lần tới khi User khởi động program thì Option WordWrap còn giữ nguyên giá trị như cũ.

Cách tiện nhất là chứa value của Option WordWrap như một Key trong Registry. Registry là một loại cơ sở dữ liệu đặc biệt của Windows Operating System dùng để chứa những dữ kiện liên hệ đến Users, Hardware, Configurations, ActiveX Components ..v.v. dùng trong computer. Trong Registry, data được sắp đặt theo từng loại theo đẳng cấp. Bạn có thể Edit trực tiếp trị số các Keys trong Registry bằng cách dùng Registry Editor.

 
Trong program nầy ta cũng nhân tiện bắt program nhớ luôn vị trí của Form khi program ngừng lại, để lần tới khi User khởi động program thì program sẽ có vị trí lúc đầu giống y như trước.

Ta sẽ dùng Sub SaveSetting để chứa Checked value của mnuWordWrap và Left, Top của Form. Code ấy ta sẽ để trong Sub Form_QueryUnload vì nó sẽ được executed trước khi Form Unload.

Private Sub Form_QueryUnload(Cancel As Integer, UnloadMode As Integer) 
   SaveSettings 
End Sub 
  
  
Private Sub SaveSettings() 
   ' Save Location of the form
   SaveSetting App.Title, "Location", "Left", Me.Left 
   SaveSetting App.Title, "Location", "Top", Me.Top 
   ' Save the setting of WordWrap in menu
   SaveSetting App.Title, "Settings", "WordWrap", mnuWordWrap.Checked 
End Sub

App.Title là Tựa đề của program. Thông thường nó là tên của VB Project, nhưng bạn có thể sữa nó trong Project Property Dialog (Tab Make) :

 

Khi chứa value của một thứ gì (ta gọi là Key) vào Registry bạn có thể sắp đặt cho nó nằm trong Section nào tùy ý. Ở đây ta đặt ra hai Sections tên Location để chứa Top,Left của Form và tên Settings để chứa Key mnuWordWrap.Checked.

Muốn cho program có các giá trị của Keys chứa trong Registry khi nó khởi động ta chỉ cần dùng Function GetSetting trong Sub Form_Load để đọc vào từ Registry như dưới đây:

Private Sub Form_Load() 
   ' Initialise Location of the form by reading the Settings from the Registry
   Me.Left = Val(GetSetting(App.Title, "Location", "Left", "0")) 
   Me.Top = Val(GetSetting(App.Title, "Location", "Top", "0")) 
   ' Initialise setting of WordWrap in the menu
   mnuWordWrap.Checked = ( GetSetting(App.Title, "Settings", "WordWrap", "False") = "True" )
End Sub

Lúc đầu khi chưa có gì trong Registry thì “0” (string “0” được converted bởi Val ra 0) là default value cho Left và Top, còn “False” là default value của mnuWordWrap.Checked.

Ngoài ra ta cũng muốn program nhớ tên của ba Files User dùng gần đây nhất. Tức là trong Drop-down của Menu Command File sẽ có MenuItem Recent Files để hiển thị từ một đến ba tên Files, cái mới nhất nằm trên hết. Trước hết, ta cần tạo ra 3 SubmenuItem có cùng tên mnuRFile nhưng mang Index bằng 0,1 và 2 (bạn đánh vào Textbox Index). Ta sẽ dùng Captions của chúng để hiển thị tên các Files. Lúc chưa có Filename nào cả thì MenuItem Recent Files sẽ bị làm mờ đi (tức là mnuRecentFiles.Enabled = False ).

Ta sẽ chứa tên các Files như một String trong Section Settings của Registry. Ta phân cách tên các Files bằng delimiter character |. Thí dụ:

“LattestFileName.txt|OldFileName.txt|OldestFilename.txt”
Mỗi lần User Open một File ta sẽ thêm tên File ấy vào trong Registry và bất cứ lúc nào chỉ giữ lại tên của 3 Files mới dùng nhất.

 

Dưới đây là code dùng để thêm tên File mới dùng nhất vào Registry:

Private Sub mnuOpen_Click() 
   ' Initialise Folder in Common Dialog
   CommonDialog1.InitDir = App.Path 
   ' Launch the dialog
   CommonDialog1.ShowOpen 
   ' Save the Filename in the Registry, using Object myRecentFiles
   myRecentFiles.AddFile CommonDialog1.FileName 
End Sub

Code dùng trong Sub Form_Load để đọc tên RecentFiles và hiển thị trong Menu:

'
   Set myRecentFiles = New clsRecentFiles 
   ' Pass the form handle to it
   ' This effectively loads the most recently used FileNames to menu
   myRecentFiles.Init Me

 

Ta sẽ dùng một Class tên clsRecentFiles để đặc biệt lo việc chứa tên Files vào Registry và hiển thị tên các Files ấy trong Menu. Bên trong clsRecentFiles ta cũng dùng clsString, là một Class giúp ta ngắt khúc String trong Registry ra tên của các Files dựa vào chỗ các delimiter character |.

' Author: Le Duc Hong http://www.vovisoft.com
' Class Name: clsRecentFiles
' This Class saves the most Recent FileNames used in the Registry in form of
' a String delimited by |.
' Up to MaxFiles Filenames maybe stored.
' You need to pass the Form that contains the menu to it.
' The assumption is that you have created an array of MenuItems named mnuRFile
' to display the FileNames
'
Const MaxFiles = 3  ' Maximum number of FileNames to remember
Private myForm As Form 
Private RecentFiles As clsString 
Public Sub Init(TForm As frmMenu) 
   Set myForm = TForm 
   Set RecentFiles = New clsString 
   ' Read the Most Recent Filename String from the Registry
   RecentFiles.Text = GetSetting(App.Title, "Settings", "RecentFiles", "") 
   ' Assign the Delimiter character and tokennise the String (i.e. split it) into FileNames
   RecentFiles.Delimiter = "|" 
   UpdateMenu 
End Sub 
  
  
Public Sub AddFile(FileName As String) 
   ' Add the latest FileName to the list and update the Registry
   ' Prefix the FileName to the existing MostRecentFileName String
   RecentFiles.Text = FileName & "|" & RecentFiles.Text 
   ' Discard the oldest FileNames if the total number is greater than MaxFiles
   If RecentFiles.TokenCount > MaxFiles Then 
      Dim TStr As String 
      Dim i As Integer 
      ' Reconstitute the String that contains only the most recent MaxFiles FileNames
      For i = 1 To MaxFiles 
         TStr = TStr & RecentFiles.TokenAt(i) & "|" 
      Next 
      ' Remove the last delimiter character on the right
      RecentFiles.Text = Left(TStr, Len(TStr) - 1) 
   End If 
   ' Update the String in the Registry
   SaveSetting App.Title, "Settings", "RecentFiles", RecentFiles.Text 
   UpdateMenu 
End Sub
 
Private Sub UpdateMenu() 
   ' Display the most recent Filenames in the menu
   Dim i As Integer 
   ' If there is no FileNames to display then disable the MenuItem entry
   If RecentFiles.TokenCount = 0 Then 
      myForm.mnuRecentFiles.Enabled = False 
      Exit Sub 
   Else 
      ' Otherwise enable the MenuItem entry
      myForm.mnuRecentFiles.Enabled = True 
   End If 
   ' Assign FileName to Caption of mnuRFile array and make the MenuItem elements visible
   For i = 1 To RecentFiles.TokenCount 
      myForm.mnuRFile(i - 1).Caption = RecentFiles.TokenAt(i)  ' Assign to Caption
      myForm.mnuRFile(i - 1).Visible = True  ' Make the MenuItem visible
      If i = MaxFiles Then Exit For  ' This line maybe unnecessary
   Next 
   ' Make the rest of the MenuItem array mnuRFile invisible if there are less than MaxFiles
   If RecentFiles.TokenCount < MaxFiles Then 
      For i = RecentFiles.TokenCount To MaxFiles - 1 
         myForm.mnuRFile(i).Visible = False 
      Next 
   End If 
End Sub

Bạn có thể chạy Line Command RegEdit sau khi click Start | Run

 
để xem chi tiết của các Keys mà program đã chứa trong Sections LocationSettings của Folder HKEY_CURRENT_USER\Software\VB and VBA Program Settings\Menu

 

 

  1. Leave a comment

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: